KM Teaching · งานวิจัยในชั้นเรียน

เลิกนั่งฟัง หันมาร่วมคิด

พลิกมิติการเรียนรู้ในรายวิชา DSP Lab.

โดย ผศ.ดร.สุภัทรชัย ชมพันธุ์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ศรีราชา Thailand PSF ระดับ 3

01 ปัญหาที่พบในชั้นเรียน

1. นิสิตไม่บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้
2. การเรียนรู้เป็นแบบตั้งรับ (Passive Learning)
3. นิสิตไม่ได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมกลุ่มทุกคน

02 วัตถุประสงค์ของการวิจัย

1. ปรับรูปแบบการจัดการเรียนรู้จากการบรรยายแบบดั้งเดิม สู่ Flipped Classroom ร่วมกับการอภิปรายกลุ่ม (Group Discussion) ตามกรอบสมรรถนะ Thailand PSF
2. เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการปฏิบัติของนิสิต ระหว่างรูปแบบเดิมกับการเรียนรู้เชิงรุกที่พัฒนาขึ้น
3. ศึกษาความพึงพอใจและพฤติกรรมการเรียนรู้เชิงรุกของนิสิตต่อบรรยากาศการเรียนและกิจกรรมกลุ่ม

03 วิธีดำเนินการ

นอกห้องเรียน · ก่อนเข้าแล็บ Flipped Classroom นิสิตศึกษาเนื้อหาทฤษฎีและแนวทางการทดลองล่วงหน้า จากเอกสารและ AI tool

ในห้องเรียน · ช่วงปฏิบัติการ Group Discussion สรุปประเด็นสำคัญสั้น ๆ 5–10 นาที แทนการบรรยายยาว แล้วแบ่งกลุ่มย่อยทำปฏิบัติการและอภิปรายร่วมกัน โดยอาจารย์ทำหน้าที่ Facilitator

หลังห้องเรียน · ถอดบทเรียน Reflection & Assessment ส่งรายงานผลการทดลองกลุ่ม และตอบคำถามท้ายการทดลอง

04 ผลการวิจัย

1. นิสิตทำงานเป็นกลุ่มและแก้โจทย์ปัญหาล่วงหน้าก่อนเข้าเรียน
2. นิสิตกลุ่มหลักนำเสนอการแก้โจทย์หน้าชั้นเรียน และแนะนำอภิปรายร่วมกับเพื่อนกลุ่มอื่นได้
3. อาจารย์ปรับบทบาทจาก Lecturer เป็น Facilitator
4. บรรยากาศการเรียนเปลี่ยนไป ลดความเครียด และเพิ่มการมีส่วนร่วมของนิสิต

05 การสะท้อนคิด

1. การย้ายการเรียนทฤษฎีพื้นฐานไปไว้นอกห้องเรียน ทำให้นิสิตมี “เวลาในการลงมือปฏิบัติจริง (Time-on-Task)” ในห้องแล็บมากขึ้น ซึ่งเป็นที่มาโดยตรงของผลสัมฤทธิ์ที่เพิ่มขึ้น
2. การอภิปรายกลุ่มช่วยกระตุ้นการเรียนรู้ร่วมกันแบบ Social Constructivism และเลื่อนระดับการเรียนรู้จากการจำ–ความเข้าใจนอกห้องเรียน มาสู่การวิเคราะห์และแก้ปัญหาร่วมกันในห้องเรียน
3. นิสิตมีศักยภาพในการเรียนรู้ด้วยตนเองสูงกว่าที่คาด การเผชิญหน้ากับโจทย์และอภิปรายในกลุ่ม ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่ลึกซึ้งกว่าการที่อาจารย์สอนและเฉลย
4. ปัญหาการมีส่วนร่วมในกลุ่มไม่เท่ากัน แก้ไขได้ด้วยการกำหนดบทบาทหน้าที่ในกลุ่มให้หมุนเวียนกัน

06 สรุปและข้อเสนอแนะ

1. การปรับรูปแบบสู่ Flipped Classroom ร่วมกับ Group Discussion ยกระดับทั้งผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการปฏิบัติการเชิงวิเคราะห์ของนิสิต พร้อมส่งเสริมพฤติกรรมการเรียนรู้เชิงรุก
2. รูปแบบนี้สามารถนำไปใช้เป็นต้นแบบกับรายวิชาปฏิบัติการอื่น ๆ เช่น ปฏิบัติการไมโครโปรเซสเซอร์ และปฏิบัติการระบบควบคุม
3. การวิจัยครั้งต่อไปควรศึกษาประสิทธิภาพของเครื่องมือ AI-assisted Learning เพื่อช่วยให้ผู้เรียนทดลองได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น