วิชาอุณหพลศาสตร์ I เป็นวิชาพื้นฐานสำคัญของนิสิตวิศวกรรมเครื่องกลและสาขาที่เกี่ยวข้อง แต่ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลับไม่สูงนัก ปัญหาส่วนหนึ่งมาจากเนื้อหาที่มีรายละเอียดมาก โดยเฉพาะบทที่ 2 สมบัติของสารบริสุทธิ์ จนนิสิตไม่สามารถตีกรอบความสนใจ (Focus) และสรุปรวบยอดสาระสำคัญได้อย่างเหมาะสม

Richland, Kornell และ Kao (2009) พบว่าการที่ผู้เรียนพยายามหาคำตอบแล้วตอบผิด (Unsuccessful retrieval) จะไปกระตุ้นความต้องการที่จะรู้ (Need to know) ส่งผลให้เวลาที่เรียนเนื้อหาจริง ผู้เรียนจะจดจ่อข้อมูลเฉพาะจุด ที่เพิ่งทำแบบทดสอบไป และสามารถจดจำเนื้อหาได้ดีกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ทำแบบทดสอบก่อนเรียน

ในทำนองเดียวกัน Sana และคณะ (2020) ได้ทดลองเปลี่ยนวัตถุประสงค์การเรียนรู้ให้อยู่ในรูปแบบทดสอบก่อนเรียน ผลลัพธ์แสดงให้เห็นชัดเจนว่าการให้ผู้เรียนทำข้อสอบก่อนเรียนช่วยดึงความสนใจ และทำให้ผู้เรียนวิเคราะห์เนื้อหาได้ลึกซึ้งขึ้น

ด้วยเหตุนี้ผู้สอนจึงพัฒนาการใช้แบบทดสอบตนเองก่อนเรียน แบบไม่มีผลต่อคะแนนเก็บ ขึ้นเป็นวิธีการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนในวิชาอุณหพลศาสตร์ I

1. เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนในการช่วยตีกรอบความสนใจในเนื้อหาการเรียน
2. เพื่อกระตุ้นผู้เรียนในการเรียนเนื้อหาที่มีรายละเอียดมาก

1. ให้ผู้เรียนทำแบบทดสอบตนเองก่อนเรียน
2. เปรียบเทียบคะแนนแบบทดสอบตนเองหลังเรียน ระหว่างกลุ่มที่ทำและไม่ทำแบบทดสอบก่อนเรียน
3. ใช้แบบสอบถามความรู้สึกของผู้เรียนต่อกิจกรรม

1. คะแนนแบบทดสอบตนเองหลังเรียนของนิสิตกลุ่มที่ได้ทำแบบทดสอบก่อนเรียน สูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ทำ
2. จากคะแนนประเมินความสามารถในการตีกรอบความสนใจในเนื้อหา อยู่ที่ 4.14 จากคะแนนเต็ม 5 ระดับ
3. การเปลี่ยนวัตถุประสงค์การเรียนรู้เป็นแบบทดสอบ ไม่ส่งผลต่อการสนใจเนื้อหาการเรียนของผู้เรียน
4. ผลที่ได้สอดคล้องกับสิ่งที่ Richland, Kornell และ Kao (2009) และ Sana และคณะ (2020) สรุปไว้
5. หากนิสิตไม่มีแรงจูงใจในการทำแบบทดสอบตนเองก่อนเรียน กิจกรรมนี้อาจไม่เกิดประโยชน์
6. กิจกรรมการทดสอบตนเองต้องใช้เวลา หากทำทุกบท ผู้สอนต้องวางแผนเวลาในการสอนให้ดี
7. การเข้าใจในเนื้อหาทางทฤษฎีที่ได้จากการเรียนกับการทำแบบฝึกหัด เพื่อฝึกทักษะการวิเคราะห์ เป็นปัจจัยที่สำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน

การทดสอบก่อนเรียนสามารถช่วยให้นิสิตตีกรอบความสนใจในเนื้อหาการเรียนได้ดีขึ้น และส่งผลให้คะแนนทดสอบหลังเรียนสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ทำ

การทดสอบควรต้องมีการนำไปใช้กับกลุ่มนิสิตมากขึ้น เพราะพฤติกรรมและพื้นฐานความรู้เฉลี่ยของนิสิตแต่ละปี อาจมีความแตกต่างกัน

• Richland L.E., Kornell N., and Kao L.S. (2009), The Pretesting Effect: Do Unsuccessful Retrieval Attempts Enhance Learning?, Journal of Experimental Psychology: Applied, 15(3), 243–257.
• Sana F., Forrin N.D., Sharma M., Dubljevic T., Ho P., Jalil E., and Kim J.A. (2020), Optimizing the Efficacy of Learning Objectives through Pretests, CBE – Life Sciences Education, 19(3), ar43, 1–10.